Het Nieuwe Assetmanagement

Het Nieuwe Assetmanagement

Er zijn beheerorganisaties in Nederland die enthousiast bezig zijn met assetmanagement. Er zijn beheerorganisaties die er ver van weg blijven. Als assetmanagement nog niet overal gemeengoed is, waarom is er dan Het Nieuwe Assetmanagement?

Dat zit zo. Er zijn inmiddels al heel wat stromingen die beginnen  ‘Het Nieuwe’, of met ‘New’. Denk maar aan New Public Management, dat trouwens al heel wat jaren meegaat. Of aan de sterke stroming Het Nieuwe Organiseren met het bijpassende Nieuwe Leiderschap. Er is Nieuw Vakmanschap, Het Nieuwe Werken en zelfs het Nieuwe Kwaliteitsdenken. Wat ze allemaal gemeen hebben, is het besef dat er meer nodig is dan alleen een werkmethode. Er is ook een organisatie en er zijn ook mensen. En tussen die drie eenheden is verbinding nodig.

Als dat nog niet moeilijk genoeg is, werken we ook nog aan complexe opgaven in een politieke omgeving in een dynamische organisatie. Genoeg stof om een boekje mee te vullen en dat hebben we ook gedaan. Hieronder staat een korte schets van de inhoud.

De assetmanagement-wortels

Als echte assetmanager weet je natuurlijk alles over efficiënt werken, en misschien zelfs wel over effectief werken. Maar weet je ook dat die nadruk op efficiënt werken voortkomt uit het New Public Management en dat we dus handelen in een tijdsgeest? Deze kennis is natuurlijk geen pleidooi om geld te gaan verbrassen. We blijven verantwoord omgaan met gemeenschapsgeld. Maar het is wel een pleidooi om verder te kijken dan alleen naar efficiëntie. Weet jij bijvoorbeeld waar jouw organisatie geld laat liggen en waarom? Is het eigenlijk wel mogelijk om altijd efficiënt te werken in een publieke organisatie? En levert efficiënt werken wel voldoende waarde in de buitenruimte?

Heel veel vragen waar je niet elke dag over nadenkt. Toch is het goed om je eens te verdiepen in de wortels van assetmanagement, zodat je begrijpt waar deze manier van denken en werken vandaan komt. Want als je dat weet en je kijkt naar de vragen van vandaag en morgen, dan kun je je afvragen of er misschien iets meer nodig is dan alleen zo efficiënt mogelijk werken.

De organisatorische omgeving

We leven in een complexe omgeving. Ons land is dichtbevolkt en alles en iedereen maakt gebruik van de openbare ruimte. Om hiermee om te kunnen gaan, worden publieke organisaties steeds groter. Alleen op die manier ontstaat voldoende kracht om te specialiseren en hoogwaardige kennis in te brengen. Al die specialisaties leiden op hun beurt tot versnippering en de roep om integraal te werken. Maar dat laatste is moeilijk in een organisatie vol kokers en afdelingsbelangen. Toch hebben we de dringend verbindingen nodig: horizontaal, verticaal en kronkelend. Een andere organisatorische omgeving kan hierbij helpen. We praten dan niet over de omvorming van een taakgerichte organisatie naar een procesgerichte organisatie (van de afdeling wegbeheer naar een afdeling programmeren), maar over het loslaten van silo’s. De organisatievorm, de processen, de systemen en de cultuur zijn allemaal van invloed op de resultaten die we kunnen boeken met assetmanagement. Geen wonder dus dat we organisatorisch moeten blijven ontwikkelen. Zo nu en dan een hulpmotortje van buitenaf om een stukje ontwikkeling in gang te zetten, kan geen kwaad.

De politieke omgeving

Een beetje assetmanager denkt graag rechtlijnig. “We hebben dit afgesproken en zo gaan we het doen.” In zo’n omgeving zijn politici een vreemde eend in de bijt. Een beetje politicus houdt graag meerdere opties open, zodat die met de winden kan meebewegen. Het is de politieke speelruimte die hij of zij nodig heeft, om de taak goed uit te kunnen voeren. Klagen over de politiek in een politieke organisatie past niet bij elkaar. Als assetmanager moet je in staat zijn om het politieke spel te begrijpen en mee te kunnen spelen. Als je echt goed bent, kun je er zelfs al op anticiperen (zo laat je meer klein onderhoud uitvoeren vlak voor de verkiezingen).

Een politicus pikt de signalen uit de maatschappij op. Dat is onderdeel van de rol van politicus. Dat is niet lastig voor een assetmanager, dat is juist heel fijn dat dat gebeurt. Een politicus op zijn of haar beurt zou graag zien dat de assetmanager achter zijn beeldscherm vandaan komt en zijn neus naar buiten steekt. Als je echt goed bent als assetmanager, dan weet je wat er buiten speelt en heb je een voorstel hoe je daarop in kunt spelen.

De complexe omgeving

Nog nooit was de omgeving zo complex als nu. Alles raakt met alles verweven. De Vierde Industriële Revolutie speelt daarin een rol, maar ook maatschappelijke opgaven als energietransitie, klimaatverandering en de inclusieve omgeving. Grote assetmanagementopgaven worden complexe opgaven. En daar werkt de technische lineaire aanpak niet. Er zijn verbindingen en antennes nodig om samen tot de best haalbare oplossingen te komen. We hebben te maken met assetmanagementparadoxen die we eerst moeten herkennen en dan moeten zien te hanteren. We maken geen beleid meer, maar laten het ontstaan. En we gaan gezamenlijk sturen op de waarde van de infrastructuur.

Het Nieuwe Assetmanagement

In het Nieuwe Assetmanagement wordt sterk ingezet op de verbinding tussen mensen en tussen verschillende groepen. Het gaat ook over hybride organisaties die zowel robuust als wendbaar zijn. Over vakmanschap en adaptieve vormen van beheer. En het gaat over het samenwerken met de markt in een complexe omgeving. Kern van het Nieuwe Assetmanagement is werken als een ecologische organisatie waarin spontaan en gestructureerd uitwisseling plaatsvindt tussen verschillende werksferen.

Verbinden

Een veel gehoorde vraag bij organisaties die aan de slag willen gaan met assetmanagement is: Waar moeten we beginnen? Is dat met een strategie, of toch data op orde, of maakt het niet uit omdat assetmanagement een cyclisch proces is? Het zijn allemaal vragen die horen bij ISO 55000-assetmanagement. In het Nieuwe Assetmanagement ligt het startpunt ergens anders. Niet bij het organiseren en niet bij het presteren, maar bij het verbinden.

Zo was er een bouwondernemer die vertelde dat er bij de eerste bouwvergadering niet over de inhoud werd gepraat. In plaats daarvan hebben de teams van opdrachtgeverszijde en van de opdrachtnemerskant de tijd genomen om elkaar beter te leren kennen. Deze op het eerste gezicht niet-productieve-uren bleken uiterst waardevol gedurende de bouwfase. Bij assetmanagement werkt het niet anders. Toch voeren we voornamelijk inhoudelijke gesprekken met elkaar als we het over assetmanagement hebben. Verbinden is een essentieel onderdeel van het succes en dient een centrale plek krijgen. Het zijn de mensen en hun verbindingen die het verschil maken. Daarbij kun je denken aan samenwerken, procesbewustzijn en omgevingsbewustzijn.